ABD'ye Rus dizel sevkiyatı rafineri kapasitesi ve saldırı riskine bağlı

ABD ile Rusya arasında yapılan dizel yakıt sevkiyatı anlaşmasının küresel arz ve fiyatlar üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceği değerlendiriliyor. Enerji güvenliği uzmanları, sevkiyatların Rusya'nın rafineri üretim kapasitesi, iç piyasa ihtiyaçları ve enerji altyapısına yönelik olası saldırılar doğrultusunda şekilleneceğini belirtiyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 9 Ekim'de Rusya ile yüz binlerce ton dizel yakıt tedariki konusunda anlaşmaya vardıklarını ve karşılığında yaptırımların geçici olarak askıya alındığını açıklamıştı. Trump, anlaşma kapsamında Rusya'nın kasım ayında ilave 500 bin ton ve ardından 1 milyon ton dizel yakıt tedarik edeceğini bildirmişti.

Rus hükümeti, 10 Ekim'de dizel ihracatına yönelik yasağın kısmen kaldırıldığını duyurdu ve ilk aşamada 500 bin ton dizel yakıtın dünya piyasalarına sevk edilmesinin hedeflendiğini açıkladı. Aynı gün ABD Hazine Bakanlığı da Rus menşeli dizelin satışı, teslimi ve ithalatına 7 Nisan 2027'ye kadar izin verdi.

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, 21 Ekim'de ABD'ye ilk sevkiyatın 40 bin tonluk tankerle yapılacağını ve Rusya'nın imkanları ölçüsünde ABD'nin dizel ihtiyacını karşılayacağını ifade etti. Novak, yıl sonuna kadar dizel ihracatının petrol rafinerilerinin üretim kapasitesine bağlı olarak kademeli şekilde artırılacağını ve diğer ülkelere de önceki miktarlarda sevkiyat yapılabileceğini belirtti.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise 23 Ekim'de Rusya'dan ABD'ye dizel yakıt sevkiyatı kapsamında ilk tankerin yola çıktığını ve sevkiyatların düzenli devam edeceğini açıkladı. Ancak uzmanlar, rafineri üretiminin seyri, Rusya'nın iç tüketimi ve enerji altyapısına yönelik saldırıların sevkiyat takviminin uygulanabilirliği açısından kritik olduğunu vurguluyor.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) Enerji Güvenliği ve İklim Değişikliği Programı araştırmacısı Masha Kotkin, küresel dizel talebinin günlük yaklaşık 29 milyon varil olduğunu ve Rusya'nın ilk aşamada taahhüt ettiği 300 bin metrik ton dizelin yaklaşık 2,25 milyon varile karşılık geldiğini belirtti. Kotkin, bu miktarın küresel piyasalarda sınırlı etki yaratmasını beklediğini ifade etti.